Schakelklas, taalklas en ISK. Voor internationale en expat-ouders kan de instroom in het Nederlandse onderwijs best overweldigend zijn. In dit artikel leg ik uit wat schakelklassen (taalklas NT2) en ISK’s doen, hoe lang trajecten duren, wanneer extra ondersteuning nodig is én hoe je kind sneller kan meedoen in de klas inclusief de rol van leesbegrip bij CITO/IEP of andere leerlingvolgsystemen in Nederland.

Wat is een schakelklas (taalklas NT2)?

Een schakelklas in Nederland is bedoeld voor instromende kinderen met Nederlands als tweede taal. Ook wel taalklas NT2 genoemd. Wanneer je kind Nederlands als tweede taal leert en hij minder dan 1 tot 2 jaar in Nederland woont en ook minder dan een jaar Nederlands onderwijs heeft gevolgd, kun je ervoor kiezen om hem naar een Taalklas te laten gaan. In zo een taalklas staat de Nederlandse taal centraal. Leerlingen verblijven meestal één jaar in zo een klas, met een maximum van twee jaar, voordat ze in het reguliere Nederlands onderwijs instromen. Voor kinderen in de basisschoolleeftijd heb je deze schakelklassen of taaklassen NT2.

Let op terminologie: “schakelklas” en “taalklas” worden in het primair onderwijs vaak door elkaar gebruikt.

Wat is een ISK (Internationale Schakelklas)?

De ISK is voor leerlingen in de voortgezet onderwijs-leeftijd. De ISK’s zijn bedoeld om anderstalige leerlingen klaar te stomen voor het Nederlandstalige onderwijs. Het onderwijs bestaat niet alleen uit het leren van de taal, maar ook uit het kennismaken met de schoolcultuur in Nederland en het leren van Nederlandse kennisvakken.

Deze video’s van Lowan geven een beeld van de ISK in relatie tot het Nederlandse onderwijssysteem. Erg prettig en bruikbaar voor leerlingen en ouders die het Nederlands niet goed beheersen of meer willen weten van de ISK en het Nederlandse onderwijssysteem.

Wat is een schakelklas kopklas precies?

Een kopklas is een extra schooljaar gericht op de Nederlandse taal, om ervoor te zorgen dat leerlingen een goede start kunnen maken in het voortgezet onderwijs. Het is geen apart onderwijsprogramma. In deze klassen ligt de nadruk op het verder opbouwen van de woordenschat, klanken en uitspraak. Het is een periode van intensieve taallessen om tot het gewenste niveau van start voortgezet onderwijs te komen.

Schakelklas versus regulier onderwijs: waarom doorstroom maatwerk is

De ene schakel- of taalklas is de andere niet. Veel wordt bepaald door het budget, de scholing van de leerkrachten en het aantal kinderen. Uit onderzoek blijkt dat het beter is voor de taalontwikkeling als leerlingen met een andere moedertaal meteen beginnen in het reguliere onderwijs. Deze NT2-leerlingen hebben minstens vier jaar nodig om het niveau van hun klasgenoten te bereiken. In een aparte taalklas krijgen ze niet de rijke input van Nederlandstalige leerlingen. Het is belangrijk dat het reguliere onderwijs een positief en inclusief klimaat heeft, waar ook ruimte is voor hun moedertaal. Dit geldt voor NT2-leerlingen van alle leeftijden en achtergronden. Daarnaast moeten ze langdurig en systematisch extra ondersteuning krijgen van een NT2-specialist.

Taalklas-varianten in Nederland

• Voltijd: bijna al het onderwijs in de schakelklas (≥ 880 uur/jaar).

• Deeltijd: minimaal 8 uur/week schakelklas, de rest in de eigen groep.

• Verlengde schooldag: ± 2,5 uur/week extra taal (± 100 uur/jaar).

• Kopklas na groep 8: een intensief taaljaar voor een goede start in het vo.

Plaatsing gebeurt in overleg met ouders/verzorgers.

Schakelklas of ISK vinden in jouw stad of omgeving

Overzicht taal/schakelklassen in een aantal steden:

• Amsterdam: Onderwijs voor nieuwkomers
• Rotterdam: Net in Nederland en naar school
• Den Haag: Nieuw in Nederland en naar school
• ISK’s: Overzicht scholen van Lowan

Staat jullie (toekomstige) woonplaats er niet bij, Google of zoek dan op: “schakelklas + plaatsnaam” of “ISK + plaatsnaam”, of neem contact op met de gemeente.

Informatie over taal- en schakelklassen:

• Taalontwikkeling NT2-leerlingen
• Kwaliteit taalklassen
• Twee jaar isk voldoende?
• De isk en het Nederlands onderwijssysteem

Handige vragen om te stellen bij je oriëntering:

• Zijn er specifieke startmomenten en wachtlijsten?

• Is deeltijd of een verlengde dag mogelijk?

• Hoe ziet de doorstroom naar de reguliere klas eruit?

• Is er NT2-expertise in de school ná de schakelklas?

• Hoe wordt leesbegrip en het aanleren van zaakvak-taal ondersteund?

Wat als er een wachtlijst is?

Overbrug zo snel mogelijk met gerichte (online) NT2-ondersteuning op leesbegrip en woordenschat, zodat instroom sneller en soepeler gaat. Ook helpt het een kind om enige basis op te bouwen in de thema’s waarmee hij direct in de praktijk in aanraking komt zoals: school, vrienden maken en sport of hobby. Een paar weken gericht oefenen maakt al zichtbaar verschil.

Waarom een taalklas alléén soms niet genoeg is en wat dan wél helpt

Een taalklas is een sterke start. Toch stagneert groei soms, bijvoorbeeld door de volgende reden(en):

• Veel Engels op het schoolplein/in de omgeving waardoor er veel minder Nederlandse onderdompeling is.

• Comfortzone met moedertaalgenoten; dit is sociaal fijn voor kinderen, maar geeft minder oefenkans in het Nederlands.

• Grote niveauverschillen in één groep, waardoor instructie voor sommige kinderen te traag of juist te snel is.

• Beperkte leestijd en aanbod van leesstrategieën, waardoor het leesbegrip achterblijft

• Weinig schooltaal/zaakvak-woordenschat (zoals bijvoorbeeld rekenen).

• Thuis zijn er nog weinig Nederlandse routines, omdat ouders (nog) geen Nederlands spreken.

Acties die de brug slaan of het leren intensiveren:

• 1-op-1 of mini-groepjes op specifieke hiaten (woordenschat, zinsbouw, schrijf- & luistervaardigheid).

• Leesstrategieën: samenvatten, signaalwoorden, hoofd-/bijzaak, vraagtypes herkennen.

• Toetsvaardigheden voor CITO/IEP/BOOM/DIA met realistische oefenteksten.

• Thuisroutines: 10 tot 15 minuten per dag luisteren/lezen/kijklezen, Nederlandse kinderprogramma’s volgen.

• Plan op maat met meetmomenten (CEFR en referentieniveaus 1F t/m 2F).

Resultaat: snellere doorstroom, meer zelfvertrouwen en betere prestaties op taal- én zaakvakken.

Hoe helpt Dutch for Children?

Bij Dutch for Children bieden we maatwerk. We leren kinderen een-op-een de eerste woordenschat, zinnen in de thema’s die ze nodig hebben en waarin ze zich interesseren. Volledig aangepast op het algehel onderwijsniveau van je kind en zijn leeftijd. We richten ons onder andere op:

• Leesbegrip (strategieën en oefenteksten zoals in de CITO, IEP of andere toetsen

• Schooltaal & jeugdnederlands (praktisch voor in de klas en sociaal).

• Zaakvak-woordenschat (zoals bijvoorbeeld geschiedenis, wiskunde, e.d.).

• Afstemming op CEFR en 1F-2F (lees hier meer over deze niveau’s)

👉 Plan hier direct je gratis online kennismakingsgesprek om de mogelijkheden voor jouw kind te bespreken. We helpen hem of haar graag met een gepersonaliseerd plan van aanpak.

Voor vragen kun je uiteraard altijd contact opnemen met met ons via deze link.