Taalactiviteiten en herfstactiviteit voor kinderen in de herfstvakantie 2024: de herfst is het perfecte seizoen om taal te laten groeien.

De bladeren vallen, de wind steekt op, en de dagen worden korter – de herfst is in volle gang! Dit seizoen biedt niet alleen prachtige natuur, maar ook een schat aan mogelijkheden om samen met je kinderen aan hun taalontwikkeling te werken.

Of je nu thuis bent of buiten op avontuur gaat, de herfst biedt volop inspiratie voor taalrijke activiteiten, geschikt voor jong en oud.

In dit artikel delen we leuke, eenvoudige manieren om kinderen spelenderwijs nieuwe woorden te leren. Daarna nemen we je mee op een spannende speurtocht door het bos. Voor de wat oudere kinderen geven we boekentips die perfect passen bij het seizoen. Dus trek die regenlaarzen aan, pak een paraplu en ontdek hoe je taal en natuur heerlijk kunt combineren!

The article is also available in English via this link

In de herfstvakantie: Onderweg benoemen

Vergeet niet, bijvoorbeeld als je op de fiets zit, te benoemen dat je de wind voelt waaien of als je langs een boom loopt te benoemen wat je ziet: een tak, of een knoest, de vorm van de bladeren, een kastanje, etc.

Verzamelen om later in taal om te zetten

Laat je kinderen tijdens een herfstwandeling eikels, kastanjes, takken en mos verzamelen en maak daarmee samen een herfsttafel. Benoem wat er op de herfsttafel ligt en moedig je kind aan om erover te vertellen. Dit geeft hen de kans om nieuwe woorden te gebruiken en te oefenen met het vertellen van eigen verhalen.

.

Taalactiviteiten herfstvakantie 2024: Herfst voor jonge kinderen

.
Hieronder vind je suggesties voor herfstactiviteiten die je samen met je kind kunt doen, en bijpassende boeken. De activiteiten zijn geordend rondom themawoorden. Door deze woorden vaak te herhalen, helpen de activiteiten je kind om nieuwe woorden te leren door ze te koppelen aan dagelijkse ervaringen.
.

1. Taalactiviteiten over de spin en het spinnenweb
.

• Ga buiten op zoek naar een spin en een spinnenweb om samen te bekijken.
• Zing het liedje Spin, spin, spinnetje en doe samen mee met bewegen (zie tekst).

Spin, spin, spinnetje
Met je lange poten
Spin, spin, spinnetje
Met je mooie web

Overal spinnen…..!

Maak van je handen kleine spinnetjes, die over naar toe kunnen lopen.
Maak van je armen lange poten, die grote stappen zetten.
Teken een web in de lucht met je armen.
En gil heel hard als je van een spinnetje schrikt!

Boekentips herfstspin:
De spin die het te druk had.
Anansie de spin.
Japie de spin.

Samen liedjes zingen of voorlezen helpen enorm om woorden vaker terug te laten komen. Kinderen die regelmatig worden voorgelezen, ontwikkelen een rijkere woordenschat en krijgen meer plezier in lezen. Praat na het lezen met je kind over het verhaal en de illustraties in het boek.

Stel vragen over wat er gebeurt en waarom, zodat je kind leert nadenken over het verhaal. Dit helpt niet alleen de woordenschat, maar ook bij het maken van zinnen en het begrijpen van het verhaal. Zo oefent je kind spelenderwijs taalvaardigheden die belangrijk zijn voor hun verdere ontwikkeling.
.

2. De regen, nat, droog, de paraplu, de regenjas, de laarzen
.

• Trek regenlaarzen en een paraplu aan en maak een wandeling in de regen. Laat je kind even zonder paraplu lopen om te voelen hoe nat het wordt.
• Speel met water in de badkamer. Gebruik een plantenspuit, gieter of een bakje met gaatjes om samen “regen” na te bootsen.
• Begin de dag met het bespreken van het weer: is een regenjas nodig vandaag?
• Zing samen met juf Roos het liedje “Het regent, het regent,..’ 

Boekentips over de herfstregen:
Jules in het bos
Egeltje in de regen
Anna en de Herfst
.

3. De paddenstoel, rood, wit, stippen, op de grond, kijken, niet aanraken
.

• Ga naar het bos of een andere plek waar paddenstoelen staan. Bekijk ze samen, maar leg uit dat ze niet aangeraakt mogen worden.
• Teken en verf paddenstoelen samen met je kind, en laat hem of haar de stippen maken met vingerverf.

Zing het liedje “Op een grote paddenstoel” (Youtube hier).

De songtekst is:
Op een grote paddestoel
rood met witte stippen
Zat kabouter Spillebeen
heen en weer te wippen
Krak, zei de paddestoel
met een diepe zucht
Allebei de beentjes
Hoepla in de lucht
Maar kabouter Spillebeen
ging toch door met wippen
Op die grote paddestoel
rood met witte stippen
Daar kwam vader Langbaard aan
en die zei toen luid
Moet dat stoeltje ook kapot?
Spillebeen, schei uit!

.

4. Het bos, de boom, de tak, het blaadje
.

• Maak een wandeling door het bos of een plek met grote bomen. Verzamel samen bladeren en takjes.
• Knutsel samen een boom op papier met de gevonden bladeren en takken, of laat je kind een boom verven of kleuren.
• Droog bladeren voor een dag (en nacht) en gebruik ze later om te verven of het silhout te spatten (met een oude tandenborstel)
• Veeg samen de bladeren in de tuin of op de stoep bij elkaar.

Boekentips bos:
Jules in het bos
Karel in de herfst
De blaadjesdief van Alice Hemming & Nicola Slater is een echte aanrader. Eekhoorn is noos! Gisteren zaten er mooie blaadjes aan zijn boom, maar vandaag? Vandaag zijn er een paar weg! Ze zijn vast gestolen, en dat betekent dat er een dief rondloopt.
.

5. De wind, waaien, hard, zacht, geen wind
.

• Maak een wandeling en voel samen de wind. Is er veel wind, weinig, of helemaal geen?
• Als het hard waait, kun je gaan vliegeren.
• Gooi blaadjes in de lucht en kijk hoe de wind ze meevoert.
• Maak je eigen windvanger: https://www.natuurmonumenten.nl/kinderen/speeltips/maak-een-windvanger
• Binnen kun je met een ventilator wind maken en blaadjes laten wegwaaien. Laat je kind voor de ventilator staan en ontdekken wat er gebeurt.

Herfstboeken 2024 over de wind:
Met de wind mee, Een zaadje in de wind, Wachten op de wind.

Online voorgelezen worden in het Nederlands: 5 links
.

1. Het boek De blaadjes dief is een erg leuk herfstboek. Hier wordt het boek in het Nederlands voorgelezen. 
2. Op booxalive.nl vind je voorgelezen prentenboeken met animaties. Voor tieners zijn er jeugd-romans en strips met spannende klassieke verhalen.
3. Via de online bieb kun je voorleesfilmpjes kijken. Voor sommige filmpjes moet je inloggen met een lidmaatschap.
4. Dikkie Dik en de herfst.
5. Het bekende verhaal van Rupsje nooitgenoeg.

 

Taalactiviteiten met herfst voor alle kinderen in de herfst(vakantie) 2024

.
Herfstactiviteit: Boswandeling met een letterbingo. Nodig:

• Route een een bos of park
• Letter/ woord/ plaatjesbingo
• harde ondergrond zoals schhrijfplankje, hard stuk karton o.i.d.
• Ieder een stift of waskrijtje (om af te strepen)
• Volg een route die je vooraf bedenkt op of via google maps uitstippelt.

De kinderen proberen de bingokaart vol te krijgen. Een volle bingokaart levert een herfstcadeautje, herfstversnapering (warme chocolade melk met slagroom) o.i.d. op aan het einde.
.

Taalactiviteiten in de herfstvakantie: Rebus-speurtocht

Nodig:

• Route met leuke bezienswaardigheden en/of makkelijke rebuswoorden
• Route-markers (gekleurde draadjes of knijpers of krijt)
• Opschrijfblokjes om de losse rebuswoorden op te schrijven of letters

 

Degene die aan het einde de rebus goed oplost, heeft de tocht gewonnen. Leuk om een herfstsnack, puzzel of bijvoorbeeld tijdschrift als prijs te hebben. Voorbeelden van opgeloste rebuszin(nen) met een betekenis waar je eventueel nog een activiteit aan kan verbinden; ter inspiratie: Voor de jonge kinderen: Herfst! Pluk de appels! Vang een mug! Pak de paddenstoelen! Vlug … – liedje. Voor midden- en bovenbouw: Het is tijd om weer witte stippen op rode paddestoelen te schilderen. – Loesje. Voor jongeren: De winter wandelt op klompen, de herfst op pantoffels. ― Gilbert Cesbron Frans schrijver (1913 – 1979).
.

Taalactiviteiten: Herfstgedichten met de oudere kinderen

.
Met je kinderen vanaf een jaar of 10 kun je aan de hand van wat je in het bos of het park heb verzameld bijvoorbeeld een woordveld maken met aan iedere woord (bijv kastanje) weer andere woorden verbonden.

Daarna introduceer je bij ze de verschillende vormen van gedichten die je kan gebruiken. Je kunt hier deze website voor begruiken https://www.kinderboekenjuf.nl/leesbeleving/poezie/ Daarna kan je kind vervolgens een of twee gedichten schrijven, dan wel of niet versiert met de voorwerpen.

Kortom:

• Verzamelen van herfstspullen.
• De kinderen denken na over kenmerken van de herfst.
• De kinderen maken kennis met verschillende vormen van poëzie.
• De kinderen schrijven hun eigen gedicht met het onderwerp herfst.

 

Taalactiviteiten van het Staatsbosbeheer

Zij hebben ook erg leuke herfstactiviteiten voor alle leeftijden, zoals ondere andere: natuurmozaïk maken (met zaden, bladeren, veren, etc), spinnen (en webben) bestuderen, zaden’gebakjes’ maken in en van een dennenappel. Bij al deze activiteiten gebruik je natuurlijk taal en woorden om een verhaal te vertellen, vragen te stellen, samen informatie opzoeken en voor de kinderen die dat leuk vinden er een presentatie van maken in Keynotes of een powerpoint.
.

Selectie van boeken voor kinderen 9+

Tineke Honingh met Struikmeisje (10+) Iedereen heeft wel een reden waarom hij doet zoals hij doet. Bij Erie is die reden een stoornis. Tenminste, dat zegt haar therapeut. Erie háát dat woord. Het klinkt alsof je gestoord bent. Nu gaat ze niet meer naar school, want in haar veilige huis midden in het bos zijn geen klasgenoten, geen prikkels, geen stress… en dus ook geen stoornis. Probleem opgelost!

De wind wijst de weg van Wouter Klootwijk (9+). Ingetogen verhaal over vriendschap, natuur en klimaat van Zilveren Griffel-winnaar Wouter Klootwijk.
.

.

De allerleukste taalactiviteiten binnen

.
Herfstbingo met letters, woorden of plaatjes. Je kunt zelf (samen!) bingokaarten maken. Hier vind je op canva meerdere sjablonen of je kunt ook bestaande kaarten gebruiken.

Scrabble met alleen herfst-en/of natuurwoorden.

Eigen woordenpuzzel maken met herfstwoorden. Zie bijvoorbeeld de Woorzoekermaker.

Lezen en een leesbingo maken of gebruiken met een leuke activiteit samen als de kaart vol is. Je kind kan kiezen hoe of op welke plek ze gaan lezen tijdens de herfst(vakantie).

Hebben ze tien minuten gelezen, dan mag het afgekruisd worden op de bingokaart. Je kunt ook stickers gebruiken. Een volle kaart kan van alles betekenen: samen cupcakes bakken, een middag naar de binnen-of buitenspeeltuin, of het kopen van een boek die je kind erg leuk vindt. Juf Krista heeft deze kaart gemaakt.

Woordenslang met herfstwoorden. Je gebruikt de laatste letter van een woord, om er weer een nieuw woord mee te maken. Let op! Het nieuwe woord moet met de laatste letter van het vorige woord begint. Bijvoorbeeld: blad – dor – rook – krom – mos – etc.
.

Interactieve praatplaat herfstvakantie, liedjes en woordkaarten online

.
Een praatplaat om met kleuters in gesprek te gaan over de herfst. Scrol met de muis over de plaat en klik op de linkjes om allerlei informatieve kennis op te doen. Via de Interactieve liedlijst vind je heel veel liedjes over herfst, regen, kastanjes, eikels, paddenstoelen, regen en wind. Klik op het ‘play’-symbool. Open hier de praatplaat en de liedlijst.

De woordkaarten met de lidwoorden voor de woorden van de herfst kan een leuke aanvulling zijn.

Online voorgelezen worden in het Nederlands

Het boek De blaadjes dief is een erg leuk herfstboek. Hier wordt het boek in het Nederlands voorgelezen. 

Op booxalive.nl vind je voorgelezen prentenboeken met animaties. Voor tieners zijn er jeugd-romans en strips met spannende klassieke verhalen.

Via de online bieb kun je voorleesfilmpjes kijken. Voor sommige filmpjes moet je inloggen met een lidmaatschap.

Dikkie Dik en de herfst.

Het bekende verhaal van Rupsje nooitgenoeg.

Ook online kun je herfstactiviteiten doen via deze website.

.

Taalactiviteiten: Meer tips voor de taalontwikkeling

.
Ben je op zoek naar meer tips voor je kinderen? Schrijf je dan in voor onze leuke nieuwsbrief (1 x in de 14 dagen) vol met tips, of mail me direct via dutchforchildren@gmail.com, schrijf me wat je zoekt en de leeftijd van je kind(eren) en dan denk ik actief met je mee. Fijne herfst allemaal!

Wendy van Dalen, directeur van Dutch for Children.